Afrykańskie biotopy – niesamowity podwodny świat na najgorętszym kontynencie

Akwarium biotopowe – odbicie naturalnego środowiska uchwycone w zbiorniku akwariowym. To najkrótsza możliwa definicja tego terminu. Dziś przyjrzymy się bliżej afrykańskim biotopom, które w ostatnich latach zyskują na popularności.

Istnieje powszechny mit, że akwaria biotopowe są zarezerwowane tylko dla doświadczonych akwarystów. To nieprawda! Naszym zdaniem ten szczególny naturalny układ to aranżacja, którą powinien wypróbować każdy akwarysta, bo może się okazać, że to coś w twoim stylu! Wśród licznych biotopów zdecydowaliśmy się pokazać wam dziś, jak stworzyć własne akwarium biotopowe odwzorowujące afrykańską rzekę lub afrykańskie jezioro!

Na początek kilka faktów o przyrodzie Afryki.

Afryka leży prawie symetrycznie po obu stronach równika. Jest to kompaktowy kontynent ze słabo rozwiniętą linią brzegową, drugi co do wielkości powierzchni i o ogromnej rozciągłości równoleżnikowej.

Rzeźbę kontynentu dominują wyżyny, które zajmują 2/3 jego powierzchni i są rozdzielone dolinami. Wschodnia część Afryki jest odseparowana od pozostałej części kontynentu uskokami ograniczającymi ogromne rowy tektoniczne, których dno wypełniają wody jezior. Najwyższym punktem Afryki jest szczyt Kibo w Masywie Kilimandżaro (5895 m n.p.m.), a najniższym – Jezioro Assal w Kotlinie Danakilskiej (173 m n.p.m.). Afryka leży w strefach klimatu gorącego i lokalnie umiarkowanego. Położenie po obu stronach równika oznacza, że teoretycznie północ i południe mają taki sam klimat. Jednak większa odległość od morza w części północnej powoduje powstanie klimatu kontynentalnego w głębi Sahary. Ze względu na gęstą linię brzegową prądy morskie mają duży wpływ na klimat.

Oczywiście chcemy mówić o aquascapingu, więc przejdźmy od razu do podwodnego świata. Na początek warto wiedzieć, że występowanie wód powierzchniowych w Afryce jest ściśle związane ze strefowością klimatyczną.

RZEKI

W Afryce występują zasadniczo trzy typy rzek:

-Rzeki stałe – są to rzeki o stałym, wysokim poziomie wody, występujące lub, jak w przypadku Nilu, mające swoje źródła w wilgotnej strefie równikowej. Przykładami takich rzek, oprócz Nilu, są Kongo, Orania i Zambezi oraz inne rzeki afrykańskie. Rzeki te mają zwykle szerokie koryta i dość szybki nurt, często przegradzany licznymi wodospadami. Żyje w nich wiele gatunków ryb, w tym sumiki pływające do góry brzuchem oraz różne pielęgnice. Najdłuższa rzeka świata, będąca jednocześnie największym systemem rzecznym Afryki – Nil, który przepływa przez wszystkie strefy klimatyczne i krajobrazowe Afryki, zasługuje na bardziej szczegółowy opis, dlatego jej parametry fizyczne i chemiczne, a więc także fauna i flora, zmieniają się w różnych odcinkach. Biotop Nilu w pobliżu Jeziora Wiktorii wygląda zupełnie inaczej niż mętne wody w delcie rzeki, silnie przekształconej przez człowieka.

-Rzeki sezonowe – to rzeki sawanny, które w sezonie deszczowym płyną pełnym nurtem, natomiast w sezonie suchym wysychają całkowicie lub prawie całkowicie. Parametry wody zmieniają się od bystrego nurtu do częściowo wyschniętego kanału, często o wysokim zasoleniu. Zasiedlają je głównie ryby z rodziny karpiowatych. Przykładem rzeki okresowej są Bahr al-Arab i Azaauak.

-Rzeki epizodyczne – występujące na pustyniach. Ich koryta (wadi) wypełniają się wodą tylko podczas ulewnych deszczy. Czasami woda wsiąka w piasek w ciągu kilku godzin. Rzekami epizodycznymi są Saaura i Irawan.

Akwaryści szczególnie pokochali dwa biotopy afrykańskiej rzeki:

- Biotop rzeki Kongo

- Biotop rzek okresowych

Zacznijmy od pierwszego- Biotop rzeki Kongo

Biotop pochodzący ze Środkowej Afryki, charakteryzujący się dość silnym nurtem wody i skromną aranżacją roślin.

Jako podłoże należy stosować piasek i kawałki skał.

Parametry wody: pH 7,0-7,8, temperatura 24-27 stopni Celsjusza.

Rośliny: crinum i anubias

Gatunki ryb: tetry kongijskie, pielęgnice, synodontisy. Nie wprowadzaj innych towarzyszy zbiornika, którzy mogą zjadać małe tetry.

Do aranżacji można wykorzystać kawałki skał (również duże płyty imitujące wodospady) oraz kawałki drewna. Kluczowym elementem aranżacji tego akwarium biotopowego jest stały ruch wody, która powinna być dobrze natleniona.

Biotop rzek okresowych

Najlepsze odwzorowanie tego biotopu powinno skierować akwarystów w stronę paludarium, ponieważ najbardziej naturalny wygląd uzupełniłyby rośliny bagienne. Wrażenie wysychającej rzeki można również osiągnąć poprzez bogatą aranżację części wodnej.

Podłożem może być żwir o różnej grubości, sprawdzi się nawet drobny żwir.

Parametry wody: pH 5,5-7, temperatura wody 24-28 stopni Celsjusza.

Rośliny: rośliny z rodzaju pistia, anubias, hiacynt wodny

Gatunki ryb: notho o czerwonym ogonie, panchax pasiasty powinny być odpowiednimi towarzyszami

Aranżacja może obejmować duże kawałki drewna wystające nad powierzchnię wody, kamienie i lignity, które będą kryjówkami. Flora powinna być gęsta i jak najbardziej zróżnicowana. Rośliny pływające tworzą świetny, tajemniczy efekt.

JEZIORA I WODY STOJĄCE

Afryka nie ma szczególnie wielu jezior, ale te, które występują, są wyjątkowo interesujące ze względu na zamieszkujące je gatunki endemiczne. Szczególnie interesujące są ryftowe Wielkie Jeziora Afrykańskie (Jezioro Wiktorii, Jezioro Alberta, Jezioro Edwarda, Tanganika, Malawi), wypełniające tektoniczne zapadliska Wielkich Rowów Afrykańskich. Jeziora te charakteryzują się przejrzystymi wodami o dużej głębokości i skalistym dnem pełnym grot i rumoszu skalnego. W rzeczywistości każde z tych jezior to osobny biotop z gatunkami flory i fauny typowymi tylko dla niego. Warto wspomnieć również o Jeziorze Czad, bezodpływowym jeziorze, które w sezonie suchym częściowo wysycha. Jezioro ma płytkie i ciepłe wody oraz zamulone brzegi pokryte roślinnością bagienną. Żyją w nim gatunki endemiczne, np. protopter zachodnioafrykański.

Choć Afryka kojarzy się bardziej z niedoborem wody, jednym z typowych krajobrazów kontynentu są ogromne bagna, powstające wskutek sezonowych wylewów rzek. Najbardziej znane są bagna w delcie Okavango.

Wśród wyżej wymienionych jezior i wód stojących biotopy, które najczęściej spotykamy w akwariach, to Biotopy Jezior Malawi, Tanganika i Wiktoria.

Biotop Jeziora Malawi

Biotop, który zachwyca surowym pięknem skał, będących tłem dla wielu kolorowych ryb.

Podłożem powinien być piasek lub żwir.

Parametry wody: pH od 7,7 do 8,8, temperatura wody 24-29 stopni Celsjusza.

Rośliny: glony (będące naturalnym pokarmem dla pyszczaków), pojedyncze anubiasy lub vallisnerie

Ryby: różne odmiany pielęgnic z Jeziora Malawi

Aranżacja powinna opierać się głównie (lub wyłącznie) na skałach i kamieniach, ponieważ ma imitować rumosz skalny. Jeśli komuś zależy na roślinach – raczej pojedyncze egzemplarze między skałami.

Dobrze jest zastosować oświetlenie punktowe, które podkreśli ten niesamowity efekt.

Biotop Jeziora Wiktoria

Podłoże: piasek

Parametry wody: pH 7,1-9,0, temperatura 26-34 stopnie Celsjusza, przejrzysta woda

Rośliny: roślinami odpowiednimi dla tego biotopu mogą być vallisneria, anubias

Ryby: niektóre odmiany pyszczaków i pielęgnic

Jako aranżację można wykorzystać skały, kamienie; korzenie wyglądają dobrze, jakby "wchodziły" do akwarium z góry.

Oświetlenie niezbyt mocne.

Biotop Jeziora Tanganika

Biotop z dużą rozmaitością ryb i skalnych dekoracji.

Jako podłoże można użyć piasku i małych kamieni.

Parametry wody: pH od 7,6 do 9,2, temperatura wody 24-29 stopni Celsjusza, przejrzysta woda.

Rośliny: vallisneria, wywłóczniki

Ryby: gatunki spotykane w tym biotopie to Julidochromis dickfeldi, pielęgnice, tropheusy

Do aranżacji można wykorzystać duże skały (zwłaszcza piaskowce i wapienie), kamienie oraz puste muszle. Rośliny nie powinny być zbyt gęste.

Oświetlenie nie powinno być zbyt intensywne, dobrze wygląda oświetlenie punktowe.

Jeśli decydujesz się na stworzenie afrykańskiego akwarium biotopowego, pamiętaj, że różne skały i kamienie wpływają na chemię wody. W przypadku ryb żyjących w głębokich afrykańskich jeziorach bogatych w takie skały pH jest wyższe niż u innych gatunków słodkowodnych, co również należy uwzględnić przy doborze obsady. Warto kupować drewno, skały i kamienie dostępne w sklepach akwarystycznych. Oczywiście liczba ryb wprowadzonych do akwarium powinna również odpowiadać ich wymaganiom przestrzennym. Przepełnienie akwarium może prowadzić do poważnych problemów dla całego ekosystemu akwarium, a ratowanie takiego środowiska przed katastrofą jest ostatnią rzeczą, jakiej chce jakikolwiek hobbysta. Co więcej, jeśli myślałeś o dodaniu gatunków, których nie ma na liście, pamiętaj, że powinny mieć podobne wymagania wodne, co jest szczególnie ważne w przypadku akwariów biotopowych.