Jak wprowadzać rośliny do akwarium

Istnieje wiele rodzajów roślin wodnych. Sposób ich wprowadzania do akwarium zależy od rodzaju budowy rośliny. Wyróżnia się trzy główne kategorie:

1. Rośliny korzeniące się.

2. Rośliny epifityczne, które mają niewiele korzeni lub nie mają ich wcale.

3. Rośliny pływające.

1) Rośliny korzeniące się

• Do przywiązania kłącza lub mchu do podłoża można użyć zwykłej nici krawieckiej lub żyłki wędkarskiej. To bardzo prosta metoda. Wystarczy owinąć nić wokół kłącza/korzenia/pędu mchu. Nie owijaj zbyt ciasno, ponieważ w miarę wzrostu ściśnie to kłącze/korzeń/pęd. Różne rośliny mają różną zdolność przyczepiania się do powierzchni. Przyczepienie się rośliny może zająć kilka tygodni lub miesięcy. Niektóre mchy nigdy nie przyczepiają się do powierzchni i będą wymagały ciągłego owijania nicią, aby utrzymać je na miejscu. Bawełniana nić krawiecka z czasem rozkłada się pod wodą. Żyłka nylonowa oczywiście nie ulega rozkładowi. Wybrana linka może przez pewien czas wyglądać nieestetycznie, w miarę wzrostu rośliny, ale ostatecznie zostanie zakryta nowym przyrostem.

• Kłącze, korzeń lub mech można przykleić do podłoża za pomocą kleju błyskawicznego (Super Glue). Produkt ten sprzedawany jest pod wieloma nazwami, np. Crazy Glue. Jego substancją czynną jest „cyjanoakrylan”. Dlatego każdy klej zawierający ten składnik można uznać za klej błyskawiczny.

• Owinięta wokół podłoża siateczka do włosów może posłużyć do przytrzymania większej ilości mchu lub Riccii. Upewnij się, że oczka siateczki nie są zbyt duże, aby fragmenty rośliny nie mogły się przez nie wydostać, oraz że siateczka nie jest owinięta zbyt ciasno wokół kamienia lub drewna.

• Warto też zaznaczyć, że niemal każdą roślinę, korzeniącą się lub epifityczną, można przymocować do podłoża dowolną z powyższych metod. Rośliny wodne pobierają substancje odżywcze przez liście, dlatego dopóki toń wodna jest zasilana składnikami odżywczymi, nie ma znaczenia, że roślina nie jest zakorzeniona. Weź pod uwagę, że rośliny takie jak Rotala lub inne drobnolistne gatunki mogą wyglądać zjawiskowo przymocowane do drewna, tworząc wrażenie liści i gałęzi dużego drzewa.

Problemy zdrowotne roślin przy wprowadzaniu ich do akwarium

Wielu hobbystów doświadcza problemów już w ciągu kilku dni od wprowadzenia nowych roślin. Niektórzy nawet skarżą się dostawcy, że sprzedano im wadliwe rośliny. Prawda tkwi jednak w podstawowej fizjologii wszystkich roślin. Faktem jest, że wszystkie rośliny potrzebują do przeżycia dwóch najważniejszych składników – dwutlenku węgla i tlenu. Handlowe rośliny wodne uprawiane są poza wodą, w szkółce. Wiele osób zakłada, że skoro roślina jest wodna, to można ją od razu zanurzyć w wodzie i powinna natychmiast zacząć rosnąć, jednak jest to dalekie od prawdy.

W naturze typowym scenariuszem dla roślin wodnych jest prowadzenie dwóch trybów życia, z których każdy wymaga innego typu fizjologii. W pewnym sensie można to porównać do przemiany gąsienicy w ćmę. W porze suchej poziom wody jest niski. Większość lub cała roślina jest wystawiona na działanie powietrza i roślina żyje bardzo podobnie jak roślina lądowa. Właśnie w ten sposób uprawia się je w szkółce. Mają sztywne łodygi oraz grube, twarde, wodoodporne liście. Mają dostęp do atmosferycznego CO2, którego jest pod dostatkiem – ponad 300ppm. W naturalnych siedliskach z początkiem pory deszczowej zaczynają padać deszcze, a poziom wody podnosi się stopniowo, dając roślinie czas na zmianę fizjologii i lepsze przystosowanie się do życia pod wodą. W naszym przypadku jednak zazwyczaj zalewamy zbiornik od razu, co sprawia, że wszystkie rośliny poza najbardziej wytrzymałymi cierpią z powodu braku dostępu do tlenu i CO2. Gazy są mniej rozpuszczalne i dyfundują tysiące razy wolniej w wodzie niż w powietrzu. Twarde, wodoodporne liście i sztywna budowa, które dobrze służyły roślinie w porze suchej i w szkółce, teraz stają się poważnym obciążeniem. Karty są więc rozdane przeciwko roślinie. Co gorsza, hobbyści często dodatkowo stresują rośliny, umieszczając je pod silnym oświetleniem, co zwiększa ich metabolizm i sprawia, że jeszcze szybciej zużywają swoje rezerwy energii.

Efekty wahają się od zakwitów glonów po całkowite rozpuszczenie się/rozpad rośliny. W zależności od kombinacji warunków może to nastąpić w ciągu kilku tygodni – lub, w najgorszym wypadku, w ciągu zaledwie 24 godzin.

Gdy obserwujemy tego rodzaju problemy zdrowotne roślin, analiza przyczyny musi uwzględniać silne prawdopodobieństwo słabej wymiany gazowej, powodującej niedotlenienie i/lub głód CO2.

Następujące objawy wskazują na poważne problemy z wymianą gazową:

Rozpuszczanie się, rozpad, przezroczystość liści, rozmiękanie łodyg lub liści.

Jeśli wystąpi to wkrótce po zanurzeniu rośliny, należy natychmiast podjąć działania, aby zapobiec jej całkowitej utracie. Wyjmij roślinę z podłoża i pozwól jej pływać. Przydatnym narzędziem jest siatka/pułapka hodowlana, w której roślina może być utrzymana i nie zostanie wciągnięta do wlotów filtra, przelewów itp. Jeśli nie da się zapobiec temu, że roślina jest miotana lub wciągana do wlotu filtra, wyjmij ją i pozwól jej pływać w dowolnym naczyniu, np. misce wypełnionej wodą (dowolna woda się nada – kranowa, deszczowa, z akwarium itp.).

Pozwól roślinie zregenerować się przez kilka dni lub tygodni, w zależności od stopnia uszkodzenia. Pływanie rośliny w ten sposób umożliwia jej oddychanie, czyli daje jej natychmiastowy dostęp do atmosferycznego tlenu i CO2. Problemy z wymianą gazową, a zwłaszcza z CO2, mogą mieć wiele różnych przyczyn:

1. Upewnij się, że drop checker (wskaźnik CO2) ma jasnozielony, limonkowy kolor w momencie włączenia światła.

2. Zmniejsz intensywność oświetlenia o 50%.

3. Skróć fotoperiod do maksymalnie 5–6 godzin.

4. Upewnij się, że przepływ nie jest ograniczony, że wloty filtra nie są zablokowane i że w filtrach nie ma zbyt dużo wkładów filtracyjnych. Jeśli to możliwe, stosuj zasadę 10X, zgodnie z którą wydajność filtra (przepływ) powinna wynosić około dziesięciokrotność objętości zbiornika.

5. Sprawdź stosowane metody rozprowadzania wody. Zupełnie możliwe jest posiadanie silnego przepływu, który jednak zostaje zakłócony przez duże obiekty w zbiorniku lub nieodpowiednie umiejscowienie wylotu filtra. Jeśli filtr ma regulowany przepływ, ustaw go na maksimum. Jeśli maksymalne ustawienie niepokoi ryby, poszukaj sposobów na równomierne rozłożenie energii przepływu w całym zbiorniku. Jeśli używanych jest kilka filtrów i pomp, upewnij się, że wszystkie pompy i wyloty filtrów są ustawione równolegle i skierowane w tę samą stronę. Zawsze UNIKAJ ustawiania wylotów filtra i pompy w przeciwnych kierunkach.

6. Sprawdź stosowane metody rozpuszczania CO2. W dużych zbiornikach (200L lub więcej) najlepiej sprawdzają się reaktory CO2 typu inline. Jeśli montaż urządzenia inline jest niepraktyczny, poprowadź gaz z urządzenia znajdującego się w zbiorniku tuż pod wlot filtra, tak aby filtr wchłaniał pęcherzyki gazu. Może to powodować bulgotanie lub pewien hałas. Aby to rozwiązać, eksperymentuj z natężeniem wtrysku.

7. Akwaria roślinne nie wymagają aż tylu wkładów filtracyjnych co akwaria wyłącznie z rybami. Dzieje się tak, ponieważ zdrowe rośliny pobierają amoniak/amon bezpośrednio z toni wodnej. Wkłady filtracyjne powodują opór dla pompy i znacząco ograniczają przepływ. Ceramiczne wkłady szklane należą do najgorszych pod tym względem. Sprawdzi się gruba pianka, alfagrog lub dowolny lekki, porowaty wkład, który zwiększy przepływ w zbiorniku.

Następujące objawy wskazują na istotne, choć niebezpośrednio zagrażające życiu, problemy z wymianą gazową:

Nadmierna utrata liści, brązowe plamy, czarne plamy lub inne przebarwienia, deformacja liści, przezroczystość liści, nitkowate lub włoskowate glony, czarne brodate glony (BBA), wydłużanie się łodyg, czyli tzw. wybieganie.

Należy zastosować te same kroki (punkty 1–7), co wymienione powyżej. Dodatkowo, jeśli w zbiorniku znajduje się duża masa roślin, może to powodować zablokowanie przepływu. Przerzedzanie i przycinanie roślin może pomóc złagodzić ten problem.

Z BBA można walczyć za pomocą produktów zawierających płynny węgiel na bazie glutaraldehydu. Dawkuj zgodnie z zaleceniami producenta na butelce, o ile w akwarium nie ma roślin źle reagujących na płynny węgiel. Rośliny takie jak Riccia, wątrobowce z rodzaju Utricularia czy pływacze mają niską tolerancję, dlatego należy unikać przedawkowania. Obserwuj zachowanie i zdrowie fauny. Uszkodzenie BBA można zweryfikować po tym, że zabarwia się na różowo/fioletowo – wtedy można go usunąć. Należy jednak pamiętać, że BBA powróci, jeśli warunki nie zostaną poprawione. Płynny węgiel można też stosować przeciwko zielonym glonom nitkowatym, jednak w tym przypadku działa poprzez zwiększenie dostępności CO2, co pozwala roślinom stać się zdrowszymi.

Jeśli poziomu CO2 nie można dalej zwiększać ze względu na niską tolerancję ryb, płynny węgiel można stosować codziennie jako suplement. Należy go dodawać tuż przed włączeniem światła, ponieważ z czasem się rozkłada.